Is Smart Mobility de oplossing?

12-12-16

 

We zitten er allemaal middenin en bovenop, maar toch zijn we wel benieuwd: wat gebeurt er nou zoal in het veld van smart mobility? En wie doet wat? Ook Tanja Manders, PhD aan de TU Eindhoven, vroeg zich dat af. Ze zocht het uit en publiceerde haar eerste bevindingen in de one-pager "Smart Mobility Experimenten - wat gebeurt er zoal?". Met Tanja werpen we een kritische blik op haar bevindingen.

 

“Om onze beloftes waar te maken moeten we inzetten op opschaling. Bovendien moeten we durven experimenteren met afwijkende oplossingen.”

 

 

Kun je eerst iets meer vertellen over het onderzoeksprogramma waarvoor je werkt?
Rijkswaterstaat, het ministerie van I&M en de TU/e werken samen om het smart mobility-veld te verkennen. We voelen dat er veranderingen zijn, maar kunnen er nog niet precies de vinger op leggen. Wat gaat er veranderen? En voor wie? Is het werkelijk een transitie? En waar leidt die toe? In het onderzoeksprogramma “From (auto)mobility to Smart Mobility” proberen we gezamenlijk inzicht te krijgen in de veranderingen en de impact daarvan. We kijken onder andere naar de gebruikers, governance en data. Ik richt me specifiek op experimenten en innovatieprocessen.

En wat houdt jouw onderzoek dan precies in?
Ik zoek antwoord op de vraag of nieuwe initiatieven ook daadwerkelijk een oplossing bieden voor de problemen. Met andere woorden: maken projecten hun beloftes waar? Daarbij kijk ik naar het concept ‘Smart Mobility’, de experimenten en opschalingsuitdagingen. Op die manier hoop ik een beeld te krijgen van de ontwikkelrichting en hoe je die kunt bijsturen. Ik heb eerst maar eens een overzicht gemaakt van de projecten die er allemaal zijn. Dat zie je dus terug in deze one-pager.

Is dit een dekkend overzicht?
Nee. Ik heb wat kaders opgesteld om er een behapbare klus van te maken. Het is dus geen dekkend overzicht. Het zijn alleen projecten waarbij ICT een oplossing biedt voor (auto)mobiliteit, en waarbij het gaat om Nederlandse producten of producten die in Nederland zijn gebruikt tussen juni 2015 en juni 2016. De services zijn nog niet mainstream, maar bieden een nieuwigheidje. En het gaat alleen om experimenten die real-life draaien. Projecten van afgesloten tracks staan niet in dit overzicht. Of ik binnen die kaders alles heb? Dat weet je, ondanks een gestructureerde zoekmethode, eigenlijk nooit zeker. Grote programma’s zijn gemakkelijk te vinden, maar voor projecten van gemeenten is dat al moeilijker. ‘Buurtinitatieven’ zijn helemaal lastig te vinden. Dus als er mensen zijn die dit lezen en vinden dat hun project in dit overzicht thuishoort, moeten ze maar even een mailtje sturen!

Wat is er verrassend aan dit overzicht?
De variëteit en hoeveelheid aan experimenten is uitzonderlijk groot. Daarnaast zie je een verrassend onderscheid: gevestigde partijen en overheden richten zich op optimale automatisering van autogebruik. On-demand- en deelinitiatieven – die vragen om een grotere gedragsverandering van gebruikers – komen daarentegen van start-ups en burgers. Die laatste initiatieven zijn veel afwijkender en kritischer, omdat ze de plaats en rol van de auto in de samenleving veranderen. Ik denk dat beide kanten belangrijk zijn en evenveel aandacht zouden moeten krijgen.

Wat is jouw advies aan het werkveld?
Het blijft nog veel bij experimenteren en de uitrol van toepassingen is nog beperkt. Er is eigenlijk een gat tussen het moment waarop een technologie zich heeft bewezen en de daadwerkelijke toepassing… Wat gebeurt er bijvoorbeeld als een experiment een succes is? Hoe gaan we dan verder? Het effect voor de weggebruiker is daarmee nog minimaal. Om onze beloftes waar te maken moeten we ook inzetten op opschaling. Daarnaast is er nog weinig samenhang tussen de verschillende mogelijke mobiliteitsoplossingen. Om die te realiseren moet je weten waar je staat: waarvoor is jouw project een oplossing en welk deel van de totale puzzel vul je in? Wat is er nog meer nodig en welk ander initiatief kan jouw project versterken? Ik adviseer dus om dát scherp te krijgen en dan slimme samenwerkingen te organiseren.

Tegelijkertijd publiceert Tanja ook de one-pager “De grote Smart Mobility belofte - wat vertellen de experimenten?”. Deze one-pager laat vijf belangrijke ‘narratives’ van de experimenten in Nederland zien. Aangezien we nou eenmaal niet álles onder de loep kunnen nemen, hebben we hierover met Tanja minder uitgebreid gesproken. Lees de one-pager vooral wel!