Tielbeke Logistiek over truck platooning: ‘Je moet ergens beginnen’

12-12-16

The proof of the pudding is in the eating. Dat dachten ze bij Tielbeke toen zij dit jaar aan de slag gingen met truck platooning. Daarmee is deze transportonderneming een mooi voorbeeld van de manier waarop de markt dit soort nieuwe technologieën oppakt.

Bij truck platooning zijn twee of drie vrachtauto’s via wifi met elkaar verbonden, waarbij de voorste truck de snelheid en route bepaalt. De andere trucks volgen automatisch op korte afstand, zonder dat daarbij de hulp van de chauffeur nodig is.

Veiligheid en duurzaamheid
De voordelen van truck platooning zijn evident, vindt Ernst-Jan Dorgelo, mededirecteur van Tielbeken (links op de foto). ‘Truck platooning kan zorgen voor veiliger wegtransport vanwege de combinatie van wifi-, radar- en camerasystemen. Menselijke fouten zullen in mindere mate mate voorkomen. Bovendien kun je met truck platooning brandstof besparen en de CO2-uitstoot terugdringen.’

Transport, distributie, warehousing
Tielbeke is een logistieke dienstverlener die in 1958 is opgericht. ‘We houden ons bezig met transport, distributie en warehousing (opslag) in de food- en retailmarkt’, zegt Dorgelo. ‘Vanuit ons hoofdkantoor in Lemelerveld sturen we het transport aan. In Zwolle staat ons warehouse. Met zo’n 430 medewerkers en circa 260 vrachtwagens werken we voor grote nationale en internationale opdrachtgevers, zoals AkzoNobel, Albert Heijn, A.S. Watson, Cabot, Lidl en Unilever.’


Dorgelo (links) met Antoine Doppenberg, manager outbound van AS Watson.

Early adopter
Dorgelo: ‘Vanuit de strategie dat input tot output leidt, loopt Tielbeke graag voorop bij nieuwe ontwikkelingen. Dat hebben we destijds ook gedaan met de Lange Zware Voertuigen (LZV’s) met een lengte van 25 meter. Zo hebben we omstreeks 2003-2004 voor een klant een maatwerk LZV-voertuig ontwikkeld. Dat was lastig, omdat we ons aan strikte voorwaarden moesten houden. Maar de kennis die we in dat vroege stadium hebben opgedaan was later – toen de regels versoepelden – goed bruikbaar. We zijn daarna, in 2007, dan ook bij de ontwikkeling van de tweede generatie LZV’s betrokken geweest. En nu rijden we rond met meerdere LZV’s in diverse configuraties.’ Nu bekijkt Tielbeke, samen met A.S. Watson – drogisterijketen met onder meer de merken Kruidvat, Trekpleister en ICI Paris XL – de mogelijkheden van truck platooning.

Routes
‘We hebben met A.S. Watson een paar trajecten uitgestippeld vanaf Heteren in de richting van België en in de richting van Groningen’, vertelt Dorgelo. ‘Verder zijn onze chauffeursinstructeurs bij TNO in Soesterberg geweest. Daar staat een simulator, waarin zij werden geconfronteerd met verschillende verkeerssituaties. Zo konden zij ervaren hoe het is om in een platoon, kort op je voorligger, te rijden. Die ervaring is nodig om hun vertrouwen te vergroten.’

Verzekering
Ook voerde Tielbeke overleg met transportverzekeraar TVM over de vraag wat truck platooning verzekeringstechnisch betekent. Dorgelo: ‘TVM volgt de ontwikkelingen op het gebied van automated en connected driving uiteraard nauwlettend. Er zijn nog wel wat vragen. Wat betekent truck platooning bijvoorbeeld voor het risico op schade? Wie is in dat geval verantwoordelijk: de gebruiker of de truckfabrikant? En is de ‘trekkende’ eerste vrachtwagen aansprakelijk voor schade die wordt veroorzaakt door het tweede of derde voertuig? Het gaat er vooral om dat je achteraf, na de schade, geen discussie wilt hebben over aansprakelijkheid. Daarom is het goed dat TVM hier onderzoek naar doet, voordat wij met platoons gaan rijden. Volgens TVM is truck platooning binnen het huidige verzekeringssysteem sowieso te verzekeren. Een Event Data Recorder (EDR), de black box van auto’s, is een must.’

Beschikbaarheid vrachtwagens
Tielbeke lijkt er dus klaar voor te zijn. Het is nu wachten op de beschikbaarheid van vrachtwagens. Dat gaat volgens Dorgelo nog wel even duren. ‘Ik heb de vrachtwagenfabrikanten gevraagd of het mogelijk is truck platooning in bestaande voertuigen in te bouwen. Dat gaat helaas niet. De eerste vrachtwagens die zijn toegerust met de techniek om te platoonen komen op zijn vroegst medio of eind 2017 op de markt. Zo gauw ze beschikbaar zijn, kunnen wij gewoon beginnen.’

Belemmeringen
Ziet Dorgelo dan helemaal geen belemmeringen voor truck platooning? ‘De vrachtwagens zijn via wifi met elkaar verbonden. Maar wat zou er gebeuren als wifi uitvalt? Deze vraag is belangrijk, omdat wifi-gegevens de gegevens van de adaptive cruise control overrulen: dat is nodig om de trucks zo optimaal mogelijk achter elkaar te laten rijden. Maar we hebben een back-up nodig, voor het geval dat de draadloze communicatie wordt gehacked. Ook vraag ik mij af of truck platooning altijd gunstig is voor de doorstroming van het verkeer op de wegen. Als er bijvoorbeeld een voertuig op de linkerbaan rijdt dat wil uitvoegen terwijl er een platoon op de rechterbaan rijdt, hoe gemakkelijk en veilig gaat dat dan? Dat vind ik een moeilijke inschatting. Ik verwacht dat de doorstroming op trajecten met weinig op- en afritten beter wordt. Maar op stukken waar die wel zijn, verwacht ik in de beginfase wat gedoe. Je ziet medeweggebruikers daar al dagelijks stuntelen. Als er straks diverse platoons op de weg zijn, wordt in- en uitvoegen nog lastiger. Weggebruikers zullen daar aan moeten wennen.’

Afspraken
‘Straks rijden er diverse platoons op de weg’, vervolgt Dorgelo. ‘Je kunt je voorstellen dat het voordelig is wanneer je samen met andere truckmerken en met andere bedrijven gaat platoonen. Alleen doet zich dan de vraag voor of dat technisch mogelijk is en welke truck voorop rijdt. Het tweede en derde voertuig profiteren immers meer van platooning dan het eerste voertuig. Daarover zul je goede afspraken moeten maken. Daar zijn we nu nog niet mee bezig. Maar dat gaat in de toekomst zeker gebeuren. Eerst maar eens starten.’

Opleiding
Tielbeke heeft een eigen chauffeursopleiding. Meer dan dertig procent van het huidige chauffeursbestand komt uit de eigen opleiding. ‘Samen met het Deltion College in Zwolle leiden we jaarlijks zo’n 40 jongens en meisjes op’, zegt Dorgelo. ‘Naast een opleiding bieden we hen een baangarantie. Aangezien het aanbod groot is, vinden wij hun motivatie om zich tot volwaardig chauffeur te ontwikkelen heel belangrijk. Ik vraag mij wel eens af hoe ik hen straks ga uitleggen dat het chauffeursvak door truck platooning anders en mogelijk minder aantrekkelijk wordt. Ze zijn dan immers meer de bewaker van een geautomatiseerd transportproces dan dat ze daadwerkelijk zelf chaufferen. Hier en daar praat ik er wel over met toekomstige chauffeurs. Want er zitten natuurlijk leerlingen tussen die bij hun sollicitatie zijn uitgegaan van het ouderwetse principe: zitten, handen aan het stuur en alles onder controle hebben. Die zullen aan een andere chauffeursrol moeten wennen. Maar er is ook een groep leerlingen die deze nieuwe rol als een uitdaging ziet.’