NDW: naar een flexibel kennis- en expertisecentrum voor verkeersdata

12-04-17

Door technologische ontwikkelingen in de automotive industrie, de toetreding van nieuwe spelers op de markt en de opkomst van innovatieve mobiliteitsdiensten is het verkeer sterk aan het veranderen. Wat betekenen die veranderingen voor de Nationale Databank Wegverkeergegevens (NDW)?

Edoardo Felici, projectmanager Strategie en Innovatie bij de NDW-Uitvoeringsorganisatie: ‘We zijn een serviceorganisatie voor wegbeheerders. Negentien overheden - Rijkswaterstaat, de twaalf provincies, de vier grote gemeenten, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Vervoersregio Amsterdam - werken met elkaar samen aan het inwinnen, opslaan en distribueren van wegverkeersgegevens. Die gegevens worden ingezet voor verkeersmanagement, verkeersinformatie en verkeersanalyses, met als doel betere bereikbaarheid, minder files, meer verkeersveiligheid en minder uitstoot van schadelijke stoffen.’

Marktpartijen
NDW is er niet alleen voor de wegbeheerders. Edoardo: ‘We werken ook samen met marktpartijen. Sterker nog: we kopen onze gegevens bij deze marktpartijen in namens de wegbeheerders. We hebben een raamovereenkomst met veertien marktpartijen, waarmee wij via aanbestedingen kunnen voorzien in de databehoeften van de NDW-partners. Iedereen mag ons bellen, maar bepaalde dienstverlening wordt alleen aangeboden aan de aangesloten wegbeheerders of commerciële partijen die bij ons een Data+Diensten overeenkomst hebben. Binnen zo’n overeenkomst leveren we gratis data, met leveringsgaranties en ondersteuning, in ruil voor gratis dienstverlening, zoals toegang tot een applicatie, bepaalde gegevensverrijking en rapportages. Daarnaast zijn er partijen die alleen via het open-data-portaal gegevens afnemen. Zij ontvangen in principe geen ondersteuning van NDW.’

Kennis- en expertisecentrum
‘We willen niet alleen uitvoerder zijn van dit proces, maar ook daadwerkelijk begrijpen welke inhoudelijke, kwalitatieve betekenis de data hebben en hoe ze kunnen worden toegepast’, zegt Edoardo. ‘Zo ontwikkelt NDW zich tot kennis- en expertisecentrum op het gebied van verkeersdata. Wij vinden dat nodig, omdat de berg data die op wegbeheerders afkomt, steeds groter wordt. Marktpartijen komen voortdurend met nieuwe innovaties en inzichten en zoeken daarvoor een afzetmarkt, ook onder overheden. Maar datakennis behoort niet tot het primaire takenpakket van onze partners. Met onze kennis en expertise kunnen wij hen helpen als ze een besluit over data moeten nemen.’

Het werk verandert
Is het werk van NDW door de ontwikkelingen op het gebied van data en smart mobility significant aan het veranderen? ‘Jazeker. We zien dat er steeds meer behoefte is aan het bieden van meerwaarde op het gebied van datakwaliteit en verbreding van onze dienstverlening met nieuwe modaliteiten, zoals de fiets’, zegt Edoardo. ‘Zo bouwen we steeds verdere expertise op over de interpretatie en het gebruik van data. We zijn betrokken bij verschillende dataprojecten, zoals Floating Car Data en CAN-bus, waarbij we nauw samenwerken met Rijkswaterstaat. Maar we gaan ons ook op nog onbekende terreinen begeven met andere modaliteiten. Onze rol hierbij is vooral het ontzorgen van onze partners rondom het hoe en wat van deze ontwikkelingen.’

Uniek in de wereld
NDW is in haar soort uniek in de wereld. ‘In andere landen bestaat geen vergelijkbaar samenwerkingsverband tussen centrale en decentrale overheden op het gebied van verkeersdata. Daar zijn het vooral de nationale wegbeheerders die datakennis vergaren’, aldus Edoardo. ‘Maar onze samenwerking en de manier waarop wij verkeersgegevens organiseren, hebben toegevoegde waarde. Ik zal een voorbeeld geven. Samen met de provincie Zuid-Holland hebben we een pilot uitgevoerd om te kijken hoe bruikbaar de inwintechniek floating car data is voor het bepalen van reistijden. Die techniek bleek heel toepasbaar te zijn. Daarmee hebben we een basis gelegd voor de kwaliteitscriteria die we willen gebruiken bij toekomstige aanbestedingen van reistijden. Bovendien kunnen we de pilot opschalen naar heel Nederland. Want als je een pilot doorloopt voor één wegbeheerder, kun je dat net zo goed voor alle wegbeheerders doen.’

Efficiency
Het valt Edoardo op dat wegbeheerders hun werkzaamheden efficiënter inrichten. ‘Niet alleen NDW, maar ook de individuele wegbeheerders kijken scherp naar gezamenlijkheid. De geluidswetgeving Swung-2 bijvoorbeeld vraagt van provincies een methodiek om geluidsprofielen bij wegen te berekenen. Zo kun je vaststellen wat de geluidsdruk is en of er sprake is van geluidshinder. Het is natuurlijk onhandig als provincie A voor methodiek X kiest en provincie B voor methodiek Y. Niet alleen kan dat leiden tot verschillende interpretaties van wet- en regelgeving, ook ontstaan er trendbreuken bij de provinciegrens. Deze problematiek vraagt om een gezamenlijke, landelijke aanpak. Daarin kunnen wij een rol spelen.’

Flexibele organisatie
Op dit moment is het samenwerkingsverband NDW bezig met het opstellen van een ondernemingsplan voor de periode 2018-2021. ‘De ontwikkelingen op het gebied van data volgen elkaar in razend tempo op’, zegt Edoardo. ‘Daarom zijn er diverse scenario’s mogelijk. We vragen onze partners na te denken over hun ambities en over de wijze waarop NDW als dataorganisatie moet worden vormgegeven. Daarbij kun je ook denken aan nauwe samenwerking met andere gremia, zoals de databank Nationale Data Openbaar Vervoer (NDOV), het Nationaal Wegen Bestand (NWB) en de Nationale Bewegwijzeringsdienst (NBd). Wat mij betreft wordt NDW een flexibel kennis- en expertisecentrum dat snel kan inspelen op de voortdurende veranderingen op het gebied van verkeerdata.’

Dit artikel werd gepubliceerd in Smart Mobility Stories#4. Hier vindt u meer informatie over Smart Mobility Stories.