Vervoersmiddelen vloeien steeds meer in elkaar over. Hoe gaan we daarmee om?

13-12-17


Foto: Peter Eijkman "Den Haag hoog en laag"

Mobiliteit wordt in de toekomst fundamenteel anders. Het gebruik van verschillende modaliteiten gaat steeds meer in elkaar vloeien. Mobility as a Service (MaaS), waarbij bezit plaatsmaakt voor gebruik, past in die ontwikkeling. De vergezichten zijn helder. Maar hoe komen we daar? De transitiefase vraagt om andere invalshoeken, andere spelers en anders handelen. Smart Mobility Stories vroeg een kennisinstelling, een mobiliteitsplatform, een regionale wegbeheerder en een verzekeraar naar hun visie op deze transitie.

Dit artikel is onderdeel van Smart Mobility Stories #9. Klik hier voor meer informatie over Smart Mobility Stories.

Carlo van de Weijer - Director Strategic Area Smart Mobility, TU/e 
“Ook als je je niet laat beïnvloeden door utopische toekomstbeelden, en alleen naar de nuchtere feiten kijkt, kun je constateren dat er vernieuwende processen plaatsvinden in de wereld van de mobiliteit. Belangrijkste factor achter die processen is de ICT die haar intrede doet, zowel in het voertuig zelf als in de systemen die mobiliteit organiseren. De digitalisering van de samenleving heeft al veel sectoren volledig op z’n kop gezet: fotorolletjes zijn vervangen door Instagram, cd’s voor Spotify-playlists en hotelkamers voor appartementen via Airbnb. Met de komst van data-producerende auto’s en autodeeldiensten zoals Snappcar slaat deze golf ook in de wereld van mobiliteit toe. De Uberficatie van mobiliteit is een feit.”

“De noodzaak om na te denken over de toekomst van mobiliteit wordt echter niet alleen ingegeven door nieuwe, slimme technologieën, maar evenzeer door veranderingen in onze mobiliteitsbehoefte: we willen niet meer alleen óf met de auto óf met het OV; we willen flexibiliteit en een slimme combinatie van modaliteiten, afgestemd op onze individuele behoefte. Ook een nieuwe, meer stedelijke economie en de opgaven op het gebied van energietransitie en klimaatverandering vragen om een nieuw en uitdagend perspectief op slimme, schone en sociale mobiliteit.”

“Er bestaat geen eenduidige oplossing in deze tijden van radicale onzekerheid. One-size-fits-all en planbare, generieke oplossingen zijn verleden tijd. Juist in Nederland hebben we alle ingrediënten voorhanden om nieuwe mobiliteitsconcepten en -diensten te ontwikkelen en nieuwe technologieën te testen. Ook de overheden moeten hierin meegaan: bestuurlijke instituties en routines gaan fundamenteel veranderen. Dat vraagt om bestuurlijke ruimte voor vallen en opstaan!”

 

Maarten Neeskens - Co-founder, Chairman & CEO Beamrz
“Het concept Mobility as a Service (MaaS) biedt gebruikers de vrijheid en het gemak om alle vormen van vervoer gecombineerd te gebruiken. Maar zo ver is het nog niet. Door concessies, leasecontracten, wetgeving, reisinformatie- en betaalsystemen is mobiliteit nu nog verkokerd. Dat geldt dus ook voor beschikbaarheid, toegankelijkheid en kwaliteit van de data, die noodzakelijk en cruciaal zijn voor een real-time operationeel MaaS-proces. Denk aan het vinden, boeken, gebruiken en betalen van een vervoersmodaliteit. Verder is er op dit moment nog weinig bekend over datalogistiek, -eigenaarschap, - veiligheid en privacy.”

“Beamrz is het eerste MaaS-vervoerbedrijf van Nederland. We investeren niet in treinen, bussen of auto’s, maar maken met data slim gebruik van de beschikbare, duurzame vervoersmogelijkheden. Daarbij kun je denken aan ritdelen, (elektrische) deelauto’s en fietsen, openbaar vervoer en taxi’s. Het is onze missie mensen een geweldige reiservaring te leveren tegen lagere kosten en een zo laag mogelijke belasting van de leefomgeving. We doen dat onder meer door een verschuiving van bezit naar gebruik te realiseren en afrekening per traject mogelijk te maken. Daarvoor heeft Beamrz een technologieplatform en een app ontwikkeld, waarmee gebruikers op basis van hun persoonlijke voorkeuren alle vormen van vervoer kunnen vinden, boeken, gebruiken en betalen. Gebruikers kunnen via dit platform straks ook zelfrijdende auto’s en shuttles boeken en gebruiken.”

“MaaS gaat werken als er een (decentraal) ecosysteem ontstaat, waarin partijen – vervoersbedrijven, databedrijven en overheden – samenwerken, en data uitwisselen en met elkaar verbinden. Niet alleen data over beschikbare voertuigen, maar ook over bijvoorbeeld de infrastructuur, het verkeer, het weer en parkeermogelijkheden."

 

Gerard Fidom - Beleidsontwikkelaar Slimme Mobiliteit Provincie Overijssel
“Op een congres sprak ik eens over karakterverschillen tussen mensen. Daardoor kijken ze ook anders naar de manier waarop ze van en naar de stad reizen. De gedachte is dat de meer op samenwerking gerichte personen eerder met het OV gaan of hun auto bij een transferium parkeren, en dat individualistische types doorrijden en hun auto neerzetten precies op dat ene vrije plekje aan de gracht of scheef met twee wielen op de stoep. “Parkeren is een uitdaging”, zullen we maar zeggen. In de zaal ontstond vervolgens een discussie: “iedereen wil het liefst onder de toonbank parkeren” versus “hartstikke handig, die P&R aan de ringweg”.

“Iedereen heeft gelijk en voor alle argumenten valt wat te zeggen. Bij stadsplanning, de ontwikkeling van transferlocaties en ketenmobiliteit zouden we er wat meer rekening mee moeten houden dat mensen verschillen. Niet iedereen hoeft pal voor de winkeldeur te parkeren. Maar ook niet iedereen is te porren voor een reis die wordt gemaakt met meerdere vervoersmiddelen. Hoe handig die verschillende modaliteiten ook samen een keten vormen. Een keten klinkt wat dwingend, terwijl we juist ruimte moeten zoeken om het iedereen naar de zin te maken. We willen dat men de stad als gezond en prettig ervaart. Maar het is ook belangrijk dat de stad goed en duurzaam bereikbaar is. En dat is precies waar GO VOORT over gaat: de Actie-Agenda Slimme Mobiliteit van Oost-Nederland.” Zie voor de hele Actie-Agenda Actie-Agenda Go-Voort 25 oktober 1315.pdf

 

Remco Evers - Innovatiemanager business development Achmea
“Publieke en private partijen spreken veel over MaaS-oplossingen. Gelukkig blijft het niet alleen bij praten. Zo worden er verschillende experimenten gedaan en zijn er diverse mobiliteitsoplossingen op de markt. Toch is de ultieme gebruiksvriendelijke MaaS-oplossing er helaas nog niet. Blijkbaar is het lastig om een volgende stap te zetten, die de consument straks echt helpt om zich gemakkelijk en (waar nodig) multimodaal van A naar B te verplaatsen, met één app, waarbij de afrekening ook op één manier plaatsvindt.”

“Schijnbaar ontbreken er schakels in de mobiliteitsketen of functioneren schakels (nog) niet optimaal om die keten multimodaal te laten functioneren. Als grootste mobiliteitsverzekeraar onderzoekt Achmea welke rol zij kan spelen bij de ontwikkeling van MaaS. Dat willen we samen met meerdere (private) partijen doen, waarbij er uitzicht moet zijn op een realistisch verdienmodel.”

“Zo is Achmea betrokken bij een pilot om te bepalen of de voor een multimodale MaaS-oplossing benodigde planning-engine echt kan worden ontwikkeld. Op basis van de eerste resultaten denken we dat een eerste variant van zo’n app binnen een jaar realiseerbaar is. Uitdaging is daarbij het verkrijgen van gebruikers. We zien de (lokale) overheid bovendien als enabler, want in sommige gevallen zal (lokale) regelgeving moeten worden aangepast om een MaaS-pilot te kunnen starten. Wij staan in de startblokken, wie doet er met ons mee?”